UPCOMING

Solo 'The Deal'

Opening 12 April 2018 (7-9 pm)
On view until May 6 2018
thu - fri - sat 2-6 pm (or by appointment)
Late night opening on April 18 (till 9 pm), during Art Brussels (April 19-22) open by appointment only

In combination with expo and book presentation Bendt Eyckermans

Kusseneers Gallery - Menenstraat 10 - 1080 Brussel - info@kusseneers.com - www.kusseneers.com


The deal
Naar aanleiding van een bezoek aan het atelier van Bart Gielen, Kanegem, februari 2018

Bart Gielen boorde in zijn jongste werk een nieuwe ader aan. Zijn artistieke zoektocht gaat uit van uiterst basic plastische middelen - een simpel stuk houtskool - die hij maximaal uitbuit in functie van ruimtelijke sfeer en expressie. Daarvoor tast hij de extremen af van perspectief, illusie en clair-obscur. Eerder deed hij dat met verlaten panden en de wereld van de machines. Dat die attitude hem vroeg of laat op het pad zou brengen van de oude meesters mag geen wonder heten. De schilderkunst van meer dan drie eeuwen terug was een waar labo van beeldexpressie, waarbij goddelijke aanwezigheid werd vertaald in maximale dramatiek op een plat vlak. Contrasten, detaillering, licht en donker, plooienval van gewaden, positie en beweging werden tot het uiterste gedreven, met Vlaamse primitieven, Rubens of Caravaggio als uitzonderlijke exponenten. Eeuwen lang bepaalden beelden van de meesters onze perceptie van het bovennatuurlijke of het bevreemdende. Zelfs bij niet-ingewijden hebben ze in onze beeldtaal zo een canon vastgelegd en een hang naar effect en impact, die doordesemt in fotografie en hedendaags kijken. Bart is een fervent bezoeker van kerken. Het theatrale van wat er rest aan architectuur en beelden contrasteert er vandaag fel met de achteruitgang van de religieuze beleving. Barts’ tekenstijl van verschijnen en verdwijnen onderstreept als een vanitas die tanende invloed van het barokke tafereel. De loutere dramatiek van de oude meesters blijft fascineren, maar wordt inhoudelijk niet meer gedragen door voortrazende cultuur. Wat rest levert niet alleen postmoderne melancholie op, maar ook een fascinerende beeldbank, waaruit hij naar hartenlust sprokkelt, op zoek naar mysterie en sfeer.

Eerder dan een pastiche of een kopie worden zijn tekeningen een onderzoek naar het ontstaan van een beeld, waarbij diverse bronnen worden gecombineerd tot een nieuw geheel. Figuren met een heel verschillende schilderkunstige stamboom belanden in hetzelfde tafereel, geblend door de overtuigingskracht van de tekening. Dat hij daarbij delft in de geschiedenis laat hij ook clever zien: als eigentijds tekenaar knipoogt Bart ook naar de illusie van ruimte op een platte drager. De tover van het beeld krijgt ruis: merkwaardige horizontale of verticale banden verschillen in tint. Rasters en sporen suggereren de X-rays van restauratie of wetenschappelijk onderzoek, achterliggende spieramen of ingrepen. De vervormingen van lichamen en structuren kunnen verwijzen naar de hapering van een scanner. Door de mangel gehaald van onze eigentijdse apparaten verschijnen deze beelden als fantomen. Al tekenend haalt Bart ze met panache terug binnen in de wereld van verwondering en mystiek.


Frederik Van Laere

2016


Six pillars of comfort - houtskool - 200 x 130 cm



In een tijd van akelig precieze tools om beelden zonder spoor van een ‘las’ in elkaar te weven, grijpt Bart Gielen terug naar de basics van het tekenen. Hij bouwt zijn composities op met niet meer dan een staafje houtskool, een kneedgom en sporadisch wat krijt. De vraag naar relevantie van deze bewerkelijke manier van beelden maken houdt hem bezig. Hij woog zijn methode af tegen fotografie of het woord, maar kwam tot het besluit dat deze weg noodzakelijk blijkt om een verhaal te brengen zoals hij het wenst. 

Bart combineert listig bestaand beeldmateriaal dat aanwaait langs het net, printmedia en een eigen archief. Hij legt werelden aan elkaar tot ze vonken geven. Vrijblijvend is dit sprokkelen niet. Monumentaliteit en het beheerste spel van licht en donker maken van hem een plastische verteller, niet van een eenduidig verhaal, maar van mooie, onpeilbare raadsels. De vertrouwdheid en herkenbaarheid van het beeldmateriaal doet hij omslaan in een bevreemdende dramatiek. Perspectieven worden aangescherpt, contrasten uitgebuit. Dit zijn mogelijke werelden, uit een droomfase, of uit een verhitte verbeelding. De achterkant van het gekende, zo lijkt het wel. Soms doet dat apocalyptisch aan en waan je je op plaatsen waar de wereld en de dingen in elkaar werden gezet met vreemde machines. Elders zweemt het zwart-wit naar melancholie en lijkt het alsof enkele laatst overgebleven zielen een shelter hebben gezocht voor gepasseerd onheil. Of zich vrijwillig terugtrokken, als heremieten… Het heeft er in ieder geval de schijn van dat er tijd moet worden doorgebracht, wachtend op verlossing. Comfort is een illusie. Buiten de ruimtes die nog alle sporen van vroegere menselijke beheersing tonen, liggen ongebreidelde natuur en vegetatie op de loer. Of dit een bevrijding of een bedreiging moet zijn, laat Bart in het midden, onuitgesproken, als één van de ontelbare nuances in het grijs en dieptes in het zwart van het houtskool. 

Frederik Van Laere, 2016